petak, 01. juli 2022.

Vesti iz kategorije ‘Kultura’

Novi pogledi na turbulentnu prošlost Kraljeva

Objavljeno: 28.03.2022. | autor: KV Novosti -on line

Krajem predhodne nedelje Kraljevo je bilo domaćin naučnog skupa „Kraljevo –grad i ljudi“koga  su , povodom 140 godina od proglašenja Kraljevine Srbije i donošenja Ukaza o promeni naziva varoši Karanovac u Kraljevo,organizovali Istorijski arhiv Kraljevo, Istorijski institut Beograd i Državni arhiv Srbije. Kao segment skupa bila je uprilčena  i izložba“Kraljevina Srbija i Kraljevo1882-1903″.

prof. dr Aleksandar Rastović

 Zaključujući dvodnevni skup u ime Organizacionog odbora,prof. dr Aleksandar Rastović, direktor Istorijskog instituta Beograd je konstatovao da su  na skupu prezentovani radovi iz različitih oblasti istorije poput političke istorije,privredne istorije,vojne istorije,istorije institucija,crkvene istorije, koji su obuhvatili taj širok,vremenski dijapazon,koji je omeđen od  19.aprila 1882.godine ,datuma promene imena Karanovca u Kraljevo, pa do današnjih dana.Ti radovi zasnovani uglavnom na novoj, do sada ne neobjavljivanoj arhivskoj građi ,osvelili su ,iz novih uglova,turbulentnu prošlost grada smeštenog na ušću Ibra u Zapadnu Moravu koji je bio ,a i sada je,značajni društveni ,privredni i kulturni centar u Srbiji.Skup će ,po rečima profesora Rastovića ,pored dvadeset odličnih radova,ostati upamćen i po plodnoj,otvorenoj, naučnoj raspravi koja je vođena tokom njegovog trajanja.

prof.dr.Novak Nedić

Na dvodnevnom skupu sa koga će, krajem godine, biti objavljen i Zbornik radova svoje radove saopštili su: Slavica Merenik (KRALjEVO U ISTORIOGRAFSKIM DELIMA ),Gordana Gavrić (RAM ZA ARHEOLOŠKU SLIKU KRALjEVA,Miloš Ivanović (ŽUPA MORAVA I OKOLNE OBLASTI U POZNOM SREDNjEM VEKU )Dragana Amedoski i Vladeta Petrović (PRELAZI NA ZAPADNOJ MORAVI (15–16. VEK), Sejdalija Gušić (ZNAČAJ OSMANSKOG ARHIVA ZA IZUČAVANjE ISTORIJE KRALjEVA) ,Aleksandar Jakovljević (TRG KONAREVO U NAHIJI MAGLIČ (15–16. VEK), Nedeljko V. Radosavljević (KARANOVAC U NEKOLIKO PUTOPISA S KRAJA 18. I IZ PRVE POLOVINE 19. VEKA), Aleksandra Vuletić (DEMOGRAFSKI KAPACITETI KARANOVCA/KRALjEVA 1834–1910.),Ana Stolić (PODRUŽINA ŽENSKOG DRUŠTVA U KRALjEVU (1878–1914),Radomir J. Popović OD KARANOVCA DO KRALjEVA – OGLED O SVAKODNEVNOM ŽIVOTU VAROŠI 1882. GODINE), Bojana Miljković Katić (OKO PROGLAŠENjA KRALjEVINE – POLITIČKE ODLUKE, DRŽAVNI STATUS I PRIVREDNA POLITIKA )

prof.dr.Ivana Penjišević

Irena Ćirović (VLADARSKA PREDSTAVA U VREME PROGLAŠENjA KRALjEVINE SRBIJE: SLIKA KRALjICE NATALIJE OBRENOVIĆ), Saša Stanojević, Dalibor Elezović (SPOLjNA POLITIKA SRBIJE PREMA SUSEDNIM ZEMLjAMA OD OBNAVLjANjA KRALjEVINE DO STVARANjA BALKANSKOG SAVEZA),Biljana Stojić (ODJEK POGLAŠENjA SRPSKE KRALjEVINE  U FRANCUSKOJ POLITICI I JAVNOSTI ),Jelena N. Radosavljević (GRČKA ŠTAMPA O PROGLAŠENjU SRBIJE ZA KRALjEVINU) Dragoljub Danilović (KRALjEVO I ŽIČKA EPARHIJA OD 1882. GODINE DO 1915. GODINE), Jovana Šaljić Ratković POKRŠTAVANjE „TURSKIH CIGANA” ŽIČKE, TIMOČKE, ŠABAČKE, NIŠKE I BEOGRADSKE EPARHIJE U OSLOBOĐENOJ SRBIJI), Gordana Garić Petrović (POLjOPRIVREDA U KRALjEVAČKOJ OPŠTINI ),Novak Nedić (TEHNIČKI RAZVOJ KARANOVCA/KRALjEVA U OBNOVLjENOJ SRBIJI DO 1914. GODINE), Dalibor Denda (POTPORUČNIK ŽARKO BORIŠIĆ (BIOGRAFIJA), Miljan Milkić (ŠKOLOVANjE PODOFICIRA U VAZDUHOPLOVNOJ PODOFICIRSKOJ ŠKOLI VEZE U KRALjEVU (1947–1970) I Ivana Penjišević (PROMENE BROJA STANOVNIKA I GUSTINE NASELjENOSTI ZAPADNOG POMORAVLjA 1948–2011. GODINE)

Knjiga Dragana Jemuovića o Svetoj Gori predstavljena javnosti

Objavljeno: 04.03.2022. | autor: KV Novosti -on line

Šesnaset predhodnih godina traju putovanja Dragana Jemuovića- Jema, diplomiranog prostornog  planera zaposlenog u Direkciji za planiranje i izgradnju Kraljevo,na grčko poluostrvo Atos čiji je jedan deo,poznat po imenu Sveta Gora, proglašena za svetsku baštinu, u kategoriji prirodno i kulturno dobro, na zasedanju UNESCO-a 1988 godine.

Sa sinoćnje promocije knjige Sveta Gora – Perivoj Presvete Bogorodice-foto:Ž.Jeftić

Na tom delu poluostrva, takozvanog  trećeg prsta  Halkidikija, prema ustavu Grčke, od Velike Vigle nаdаlje, koje pokrivа oblаst Svete Gore,važi politička samouprava i to je аutonomni deo Grčke držаve i politički pripаdа Ministаrstvu inostrаnih poslovа Grčke, dok je  duhovno je pod jurisdikcijom Vаseljenske (Carigradske) Pаtrijаršije u Istanbulu. Glavni grad i administrativni centar Svete Gore je Kareja ,a na njoj postoji 20 manastira i 12 monaških kelija-skitova među kojima je manastir Hilandar koga su ,1198. godine,osnovali  Sveti Simeon (Stefаn Nemаnja) i Sveti Sаvа (sin Rastko).

Dragan Jemuović-Jemo i Miša Milosavljević-Foto Ž.Jeftić

Ovakva koncentracija znamenitih  materijalnih,duhovnih i kulturnih spomenika od koji su neki temelj srednjevekovne Srbije i našeg nacionalnog identiteta poslužila je ako inspiracija i izazov Draganu Jemuoviću da, objedinivši svoja stručna znanja prostornog planera sa ljubavlju prema pravoslavnoj duhovnosti i planinarenju, napiše knjigu „Sveta Gora – Perivoj Presvete Bogorodice”, ” u kojoj je opisao gotovo sve objekte na prostorima ovog dela Grčke koje je posećivao u prehodnih šesnaest godina.

Jemuović je, uz knjigu,iz iz svoje  privatne kolekcije priredio Google mapu sa tačnim lokacijama i fotografijama svih objekata, kao i putevima, prohodnim i manje prohodnim stazama Svet Gore, a što je  dostupno svim kupcima njegove knjige.

Recimo na kraju da je organizator sinoćnje, dobro posećene, promocije ove knjige u Svečanoj Sali Skupštine grada Kraljeva bio Kulturni centar  „Ribnica” Kraljevo.

Aktuelnost poruka izložbe „Epidemije u Srbiji u 19. veku“

Objavljeno: 27.12.2021. | autor: KV Novosti -on line

Kraljevo je danas, na isteku godine koju je, kao i predhodnu, obeležila pandemija korone bilo, zahvaljujući  Istorijskom arhivu Kraljeva i Vesni Milojević, direktorki te ustanove, domaćin izložbe „Epidemije u Srbiji u 19. veku“, čija je aktuelnost i značaj, bez obrzira na vremenski period koga izložba tretira, više nego neupitna.

Konstatacija s početka ovog izveštaja je ,samo na prvi pogled, paradkosalna i kontradiktorna, ali posle nadahnutih i dokumentima istorije kao nauke potkrepljenim govorima Vesne Milojević, autorke izložbe, protojereja stavrafora Velibora Džomića i docenta dr. Predraga Sazdanovića, državnog sekretara u Ministarstvu zdravlja, a potom i letimičnog pregleda istorijske građe izložene na desetini panoa, i laicima je više nego jasna njena aktuelnost a pre svega njene  poruke.

Direktorka Istorijskog arhiva i autorka izložbe istoričarka Vesna Milojević

A te poruke utemeljene na istorijskom iskustvu Srbije, od države Nemanjića do države Obrenovića u XIX veku, govore da je odnos ovog naroda i njegove države, prema epidemijama  različitih infektivnih biolesti, uvek bio na nivou odnosa najrazvijenih državnih zajednica u datom vremenskom periodu.

Organizovani odgovori države na pojavu epidemija zasnivali su se na aktuelnim naučnim saznanjima i iskustvima drugih naroda i snažnoj, efikasnoj ulozi celokupnog  državnog aparata u primeni raznolikih multisektorskih mera i aktivnosti u cilju zaštite populacije od oboljevanja većih razmera.

Iz brojnih, navedenih ili dokumentima potkrepljenih, primera više je nego jasno izražena spremnost donosilaca odluka u pomenutom periodu, da i ličnim primerima tadašnoj populaciji, bez svake sumnje manjeg obrazovnog nivoa nego  što je to današnje stanovništvo, ukazuju na značaj mera prevencije a potom, od njene pojave i na značaj vakcine kao najefikasnijeg sredstva zaštite od raznih infektivnih bolesti.

Protojerej stavrafor Velibor Džomić

Tako smo, pored ostalog, danas mogli da čujemo šta je jedan Miloš Obrenović kao formalno polupismeni vladar, preduzimao kako bi, angažujući sve segmente vlasti, zaštitio stanovništvo tadašnje Srbije od širenja epidemije raznih bolesti,kako na samim granicama ondašnje države tako i u unutrašnosti države.

Za njega nije bilo dileme da, tada,prvo vakcinisano dete u Srbiji bude njegov sin Mihalo Obrenović, kasniji knjaz, da naredi obavezno vakcinisanje dece svih državnih činovnika, dece sveštenika i “policajne dece” pa je otuda i razumljivo što ,u to vreme, i nisu zabeleženi neki veći otpori  ondašnjeg stanovništva konzervativnih nadzora i ekstremno nepoverljivog prema bez malo svim tehnološkim i naučnim novotarijama.

Slično je bilo ponašanje državnih i vojnih lidera tokom I svetskog rata od 1915. do 1918.godine,koje je uvažavajući znanje i stručnost lekara, dobrovoljca, profesora Ciriškog univerziteta doktora Ludvika Hiršfelda izuzetnog poljskog naučnika, imunologa, bakteriologa i mikrobiologa, bespogovorno,pokazujući i  sopstvnim primerom, poput vojvode Živojina Mišića koji je prvi primio tada novu petovalentnu vakcinu pripremajući se za probij Solunskog fronta,uticalo na stavove i ponašanje vojnika i  naroda.

Iako je ,na prvi pogled zbog obima i svečarskog povoda kao što je to jubilej Istoriskog arhiva kao ustanove, delovalo da se radi o još jednom  gradskom, kulturnom događaju manjeg značaja završni utisak publike koja je danas ispunila Svečanu salu Skupštine grada je, da je prisustvovala vrednom i retkom događaju i da bi  nedolaskom ostali prekraćeni za brojna nova saznanja, ali i za osnaživanje poznate teorije o značaju i večitoj aktuelnosti istorijske građe i dokumenata ,naravno, pod uslovom da se interperetiraju na jasan i uverljiv način koji korenspodira sa savremenim trenutkom.

Docent dr. Predrag Sazdanović ,državni sekretara u Ministarstvu zdravlja,

Svojevrsnu potvrdu ovakvog mišljenja izrekao je i docent dr. Predrag Sazdanović ,državni sekretara u Ministarstvu zdravlja, koji je apelovao na autorku, Ustanovu ali i širu javnost, a pre svega donosioce odluka, da ova izložba doživi svoj nastavak u formatu monografije.

Nadajmo se da će tako i biti jer je autorka izložbe istoričarka Vesna Milojević ,u svom izlaganju istakla nesbičnu pomoć koju je dobila od Državnog arhiva Srbije i njegovog  tima iz   Centra za mikrofilmovanje arhivske građe koga je predvodio Goran Sudimac.

Ima li aktuelnosti u porukama i poukama jugoslovenskog filmskog Crnog talasa?

Objavljeno: 10.11.2021. | autor: KV Novosti -on line

“Meni su uzeli radoznalost, nešto do čega mi je mnogo stalo. Radoznalost kojom  sam mogao da doprinesem društvu u kome sam živeo” rekao je Milanu Nikodijeviću, režiser Dušan Makavejev, jedan od istaknutih jugoslovenskih reditelja koji se , zajedno sa Mićom Popovićem, Živojinom Pavlovićem, Sašom Petrovićem, Purišom Đorđevićem, Želimirom Žilnikom, Lazarom Stojanovićem i još nekim manje poznatim filmskim autorima, svrstava u najpoznatije predstavnike jugoslovenskog Crnog talasa, odgovarajući na pitanje šta je to što je ,kao autor,najviše izgubio zbog progona kojim je ,kao i još druge njegove kolege, bio izložen početkom sedamdesetih godina prošlog veka.

Ovo je samo jedna u nizu lapidarnih opaski koje je opisujući  jugoslovenski filmski Crni talas kao svojevrsni društveni i kulturološki fenomen, na tribini održanoj u okviru serijala “Filmske priče” pod nazivom “Crni talas jugoslovenskog filma” u kraljevačkoj biblioteci “Stefan Prvovenčani”, izgovorio  Milan Nikodijević, vanredni profesor na Akademiji umetnosti u Novom Sadu.

U kinematografiji ondašnje  Jugoslavije, došlo je, pod uticajem francuskog autorskog filma ,takozvanog Novog talasa, do kritičkog preispitivanja, od strane  grupe  tada mladih filmskih stvaralaca, kako partizanske borbe protiv nemačkog okupatora  tako i aktuelnih dešavanja u tadašnjem, socijalističkom, društvu  kojim je čvrstom rukom upravljala Komunistička partija.

Njihovo viđenje nekih istorijskih događaja i savremenog  društva u mnogome je odudaralo od  do tada dominantne propagandističke komponente u filmu, kome je ,kao mediju,  zbog njegove popularnosti i uticaja na mase, pridavana velika pažnja , od strane tada vladajuće nomenklature.

Iskoristivši skromni prostor umetničkih sloboda ti mladi filmski stvaraoci  su , u tom desetleću između 60-te i 70 –te godine ,uradili niz filmova koji su, tada, naišli na odobravanje kako publike tako i domaće i strane , stručne javnosti a koji i danas imaju određenu umetničku vrednost.

Jutro, Kaja ubit ću te, Delije, Plastični isus, Kad budem mrtav i beo, Skupljači perja, Praznik, Nemirni,Tri, Rani radovi, Ljubavni slučaj ili tragedija službenice PTT-a, Zaseda, V.R. Misterije organizma…neki su od naslova filmskih dela koja su obeležila ne samo tu epohu nego čitavu kinematografiju na prostrima bivše Jugoslavije.

Odgovor vlasti bila je cenzura i zabrana, zvanično samo jednog filma, progonstvo i dobrovoljno izgnanstvo filmskih autora a onda je, sve do sredine osamdesetih godina i pojave mladih filmskih stvaralaca pripadnika takozvane Praške škole, nastupio period autocenzure.

A to je, kazao je na večerašnjoj  tribini  Milan Nikodijević, nešto najstrašnije što se može desiti  jednom društvu, što je pak direktna posledica predhodne cenzure. Autocenzura dugoročno i pogubno favorizuje trivijalno i profano na uštrb kritičnog i kreativnog preispitivanja koje je osnov napretka svake zajednice.

Zato su reči Makavejeva sa početka ovog teksta aktuelne i danas jer, ako društvo na bilo koji način sputava radoznalost i različitost mladih, kreativnih ljudi u bilo kojoj oblasti stvaralaštva, onda ono ne može očekivati razvoj i napredak u eri besomučne i bespoštedne trke za resursima i  inovacijama.

Milan Nikodijević  je diplomirao je na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu, na Grupi za filmsku i televizijsku produkciju. U medijima radi  od 1978. godine. Objavljivao je u gotovo svim dnevnim i nedeljnim listovima, i književnoj periodici SFRJ, SRJ, SCG i Srbije. Realizovao je mnoge serijale posvećene filmu i umetnosti na na brojnim televizijskim i radio stanicama. Dugogodišnji je direktor i glavni urednik Radio-televizije Vrnjačka Banja i Festivala filmskog scenarija u Vrnjačkoj Banji.Urednik je festivalske edicije Simpozion. Autor je knjiga Zabranjeni bez zabrane, Scenarija pisana levom ili desnom rukom, Slike duše, Od fajronta do svitanja. Reditelj, scenarista i producent dokumentarnih filmova Zabranjeni bez zabrane i Mica i okolne priče, dokumentarne tv serije Zabranjeni bez zabrane i tri ciklusa televizijskih emisija Slike duše.

Dobitnik Nagrade za radio-emisiju godine u Srbiji (Otok gole istine), Nagrade kritike za najbolju radijsku reportažu (Dan kada je sahranjen bog), Nagrade za najbolji intervju (Mića Popović, vođa i žirafe), Nagrade Književnog kluba Kraljevo za najbolji rukopis (Od fajronta do svitanja. Biran je u zvanje docenta 2007.godine, a2012.godine u zvanje vanrednog profesora. Sada je redovin profesor na Akademiji umetnosti u Novom Sadu, Departman dramskih umetnosti, na Katedri za audio-vizuelne medije, smer Produkcija.

Predstavljena, u Kraljevu, knjiga „Žena u okupiranoj Srbiji 1941-1944.“

Objavljeno: 11.10.2021. | autor: KV Novosti -on line

„Knjiga  „Žena u okupiranoj Srbiji1941-1944.“  autorke dr Ljubinke Škodrić pripada ciklusu radova pripadnika novije istoriografske škole čije su karakteristike  obiman i dobar  rad sa istoriografskom građom, poznavanje literature i izdavačka  produktivnost“ rekao je,danas na promociji ovog dela, dr.Dragomir Bondžič iz  beogradskog Instituta za savremenu istoriju koji je ,zajedno sa izdavčkom kućom „Arhipelag“ zaslužan što je knjiga objavljena.

Pored njega ,na današnjoj promociji govorili su i Dr Martin Previšić, docent Filozofskog fakulteta Sveučilišta u Zagrebu, Kosta Nikolić, naučni savetnik  Instituta za savremenu istoriju i Vesna Milojević,direktorka Istorijskog arihva Kraljevo koji je  organizator ove promocije održane u Svečanoj Sali Skupštine grada Kraljevo.

Knjiga „Žena u okupiranoj Srbiji1941-1944.“   je     dopunjena doktorska disertacija dr Ljubinke Škodrić i bavi se različitim aspektima položaja žene tokom II svetskog rata u Srbiji, a kao njen kvalitet istaknuta je činjenica da se ona bavila i ženama koje su se opredlile za različite vidove  angažovanja u Ravnogorskom pokretu tokom nemačke okupacije Srbije. Jer, praksa iz predhodnog perioda ,do kraja osamdesetih godina prošlog veka, je bila da su se brojni autori različitih istorijskih i književnih dela uglavnom  bavili likovima i sudbinama žena koje su bile ,na različite načine, angažovane u Narodnooslobodilačkom pokretu predvođenom Komunističkom partijom Jugoslavije.

Učesnicima današnje promocije obratio se i Miloš Milišić, pomoćnik gradonačelnika Kraljeva za kulturu koji je rekao da je današnji događaj jedan od brojnih kojima se ove godine obeležava sećanje na tragična zbivanja u Kraljevu od pre osam decenija, oktobra 1941 godine, kada su pripadnici regularnih snaga nemačkog Vermahta streljali ,od 15 do 20 oktobra 1941 godine, 2.255 ljudi koliko se,za sada,pouzdan zna a što je utvrdila istoričarka Silvija Krejaković.

Tada je,nemački okupator streljao i 52 žene od kojih su 34 streljane  u Lageru a 20 žena je streljano tokom racije i od strane kaznene ekspedicije nakon proboja blokade Kraljeva.

Od tog broja 38 žena je bilo iz tadašnjeg sreza Žičkog ,iz Kraljeva i sela sa područja tog Sreza.

Predstavljeno još jedno, hvale vredno, delo o Kraljevu autora Slavoljuba Slavka Maržika

Objavljeno: 06.10.2021. | autor: KV Novosti -on line

Večerašnjom promocijom  knjige „Kraljevo u srpskoj štampi 1909-1918“ koju je priredio Slavoljub Maržik „iskovan“ još jedan beočug ,u  stočetrdeset godina dugom nizu  uzajamnog poštovanja Kraljeva i porodice Maržik.

U višedecenijskom pregalaštvu Slavoljuba –Slavka Maržika do izražaja su, kako je to i večeras rekao istoričar Ljubodrag Ristić, došle one najbolje odlike inženjera geologije ,što i jeste Slavoljubova  osnovna profesija.

Ljubodrag P.Ristić

Jer,nije preterivanje ako  njegovo višegodišnje „kopanje“ po brojnim domaćim i inostranim arihvama uporedimo sa poslom rudara-geologa i možda su baš iskustva i metodologije iz te struke doprinele da Slavoljub dođe od retkih dokumenata i pretoči ih u svoj četvrti tom o  svojevrsnom životopisu varoši  smeštene na ušću Ibra u Zapadnu Moravu.

Varoši u koju je njegov deda dr Josif Maržik stigao, daleke 1876 godine,  kao lekar, na poziv odnašnje Vlade u Srbiji,  a da bi ta porodica ,od 1881 godine, trajno vezala svoju sudbinu za ondašnji Karanovac a današnje Kraljevo.

Knjigom „Kraljevo u srpskoj štampi 1909-1918“ Slavoljub Maržik prilaže četvrti tom svojevrsnom životopisu varoši kraljevske, nakon knjiga „Karanovac u srpskoj štampi 1835-1867“, „Karanovac i Kraljevo u srpskoj štampi 1868-1903“ i „Kraljevo u srpskoj štampi 1904-1908“.

U ovim dragocenim delima ,kojima se,već sada,Kraljevo prepoznaje kao jedini grad u Srbiji koji ima ovako prikupljenu istorijsku građu o  svom prisustvu u medijima, možemo čitati  o mnogobrojnim događajima zabeleženim na hiljadama stranica sačuvanih novina, koje su izlazile u Srbiji u periodu od 1835. do 1918. godine. Po raznolikosti tema i priča, kao i po mnogobrojnim važnim i nevažnim događajima koje su novine zabeležile, Maržik ovom,kao i prethodnim knjigama, sigurno i dokumentovano  svedoči o vremenima kroz koje je ova varoš prolazila u XIX i u prvim decenijama XX veka.

Od kolikog je  značaja Maržikovo delo  za naše društvene nauke na svoj način svedoči i činjenica da je Kraljevo ,avgusta ove godine,  bilo domaćin dvodnevnog naučnog  skup sa međunarodnim učešćem pod nazivom „Publicistika u razvoju društva i države I : Karanovac – Kraljevo u srpskim novinama 1835-1918.“

Detalj sa promocije

Naučni skup  je održan u okviru manifestacije Žički duhovni sabor „Preobraženje 2021“,na kome su svoje referate iznela 24 autora iz Srbije, Rumunije, Bugarske, Češke i drugih zemalja.

 Slavoljub je  i autor  knjige „Dansk kraljevski voz“, promovisane 2016. godine u Kraljevu, a ona je svojevrsni omaž njegovoj generaciji , kraljevčana, studenata u Beogradu, koji su dalekih pedesetih godine prošlog veka odlazili i ređe se, vraćali u Kraljevo, tada jedninom vezom dnevnim, kružnim, vozom.

Na početku večerašnje promocije,doajen kraljevačke pozorišne scene Milomir Mile Nedeljković je pročitao nekoliko tekstova iz najnovije Maržikove knjige a o njoj su još, pored LJubodraga P. Ristića, govorili  i istoričari  dr Radomir J. Popović i dr Bojana Miljković Katić.

Skupom je  moderirao Darko Gučanin direktor Narodnog muzeja Kraljeva koji je izdavač i ove, knjige Slavoljuba Slavka Maržika.

Prvih četrdeset godina „Gama zraka“…

Objavljeno: 09.09.2021. | autor: KV Novosti -on line

Počeli su kao grupa „Led“,krajem sedamdesetih godina prošlog veka, ali su veoma brzo uz rokadu nekih članova oformili novi bend „Gama Zrak“ koji je i danas aktivan.

Prva postav i prvo ime…Led

Prvu postavu su sačinjavali Mikac, Gagi, Mujo, Munde i Dejan.

 Danas uz Mikca i Mundeta, stalnu postavu čine još i Capo, Tošo i Štavljo.

Danas su kao staro vino…

            Već četrdeset godina sviraju na trgovima, po klubovima i na moto skupovima. „Gama Zrak“ ima i nekoliko autorskih pesama, a poslednja „Kraljevi na dva točka“ je napravljena kao himna kraljevačkom Moto klubu „Kings“.

            Povodom nesvakidašnjeg jubileja za kraljevačke prilike, „Gama Zrak“ će u petak 10. septembra od 19 časova u „Gastro pabu“ obeležiti svojih „Prvih 40 godina postojanja“. Pored njih sa gostima iznenađenja, sviraće još tri kraljevačka benda: Oktava više, Good Will i Dečja radost.

            Za ovu priliku pripremljeno je i specijalno štampano izdanje časopisa „Sidža“ , „40 godina Gama Zraka“, pa će svi posetioci jubilarne svirke u „Gastro pabu“ moći da ga besplatno preuzmu.

Potvrdilo se ! – „Zlatne harmonike Kraljeva” su mnogo više od jednog koncerta

Objavljeno: 09.09.2021. | autor: KV Novosti -on line

Konstatacija iz  naslova  teksta kojim smo, pre nekoliko dana najavili , večeras održani, koncert „Zlatne harmonike Kraljeva”  se pokazala apsolutno tačnom!

ZLATNE HARMONIKE KRALJEVA-Fotografija:Goran Šljivić

Koncert održan,u sredu veče, na Trgu srpskih ratnika ,pred nekoliko hiljada posetilaca, je ,svojim sadržajem, nivom pokazane umešnosti od strane svih učesnika i pre svega razmenom emocija između izvođača i publike, to pokazao i dokazao!

SVETSKI A NAŠI! -Fotografija :Goran Šljivić

Miša Mijatović, Vlada Panović i Aleksandar Sofronijević, i naravno  Nikola Peković, su apsolutno prednjačili u tome tako da je i laiku za njihovu već potvrđenu umetničku i muzičku virtuoznost, bilo  više nego jasno da ,njihov večerašnji nastup pred svojim sugrađanima nije,za njih, tek jedan običan koncert.

Snažnim emocijama izvođača a i publike doprineo je i  deo koncerta posvećen  stvaralaštvu nedavno preminulih   istaknutih  umetnika  poreklom iz Kraljeva Predragu Živkoviću Tozovcu i Novici Negovanoviću, kao i maestralni nastup Snežane Đurišić koja uvek i svuda, s ponosom,ističe da je kraljevčanka i da je za rodni grad vezuju samo lepe uspomene.

JEDINSTVENA I NEPONOVLJIVA: SNEŽANA ĐURIŠIĆ Foto:G.Šljivić

Ovde ,kada govorimo već  o emociji koja je lebdela Trgom srpskih ratnika, valja pomenuti i odličan nastup Novice Negovanovića mlađeg koji je,iako je nedavno ostao bez oca, uzora i učitelja, smogao snage, da pokaže svoje zavidne muzičke mogućnosti.

DOSTOJNI NASLEDNIK VELIKOG OCA-NOVICA NEGOVANOVIĆ,MLAĐI Foto:G.Šljivić

A sutra kada se,po prirodi stvari slegnu emocije  pred svim akterima večerašnjeg događaja, a to su pored pomenutih kraljevčana, vrhunskih harmonikaša, još i  gradska  uprava i Kulturni centra „Ribnica“ kao organizator događaja, stoji obaveza i odgovornost da se na pokazanom ne stane.

Jer,ponovićemo se ,po ko zna koji put, „Zlatne harmonike Kraljeva”  mnogo  više od jednog koncerta i to se ne sme  zaboraviti!

„Zlatne harmonike Kraljeva” su mnogo više od jednog koncerta!

Objavljeno: 06.09.2021. | autor: KV Novosti -on line

„Kraljevo će, koncertom „Zlatne harmonike Kraljeva” koji će se održati u  sredu, 8. septembra u 20 časova na Trgu srpskih ratnika ,otvoriti vrata i „upaliti svetlo“ u svojoj prebogatoj riznici narodnog, muzičkog stvaralaštva koja ga ,van svake sumnje izdvaja među sličnim i većim gradovima Srbije“,rekao je,danas,Vlada Panović rukovodilac Narodnog orkestra Radio televizije Srbije, na konferenciji za štampu organizovanoj ,povodom ovog događaja, u Svečanoj Sali Skupštine grada.

Konferencija za štampu povodom održavanja „Zlatnih harmonika Kraljeva“

Medijima se ,u sličnom tonu, obratila i Marija Drobac, magistar,etnomuzikolog iz muzičke produkcije Radio televizije Srbije koja je, između ostalog, kazala i : „Glavna ideja vodilja za ovaj događaj,koja je počela da se materijalizuje na sastancima početkom prošle godine bila je da predstavimo umetnikeiz Kraljeva, soliste na harmonici, koji dugi niz godina,pa i decenija predstavljaju najviše standarde u izvođenju narodne muzike na harmonici.To su ,ovde prisutni, Miša Mijatović, Vlada Panović i Aleksandar Sofronijević. Naravno,u tom rangu bio je i nedavno preminuli Novica Negovanović, koji je svojim neposrednim angažmanom itekako zaslužan za ono što će se dogoditi u sredu na Trgu srpskih ratnika u Kraljevu. Iako ih,primarno, gledamo i doživljavamo kao instumentaliste-harmonikaše,njihovo delovanje je mnogo šire i seže u domene komozitorskog, aranžerskog, producentskog i pedagoškog rada što će oni, zajedno sa svojim gostima pokušati,bar delimično, da prikažu publici u Kraljevu“.

Pored njih medijima su se obratili i Miša Mijatović i Aleksandar Sofronijević koji su naglasili da će dati svoj maksimalni doprinos da ovo postane tradicionalna muzičko-turistička manifestacija po kojoj će se,ubuduće, prepoznavati Kraljevo.

Sve je spremno- Sreda 8.septembar 2021 u 20 časova -Trg srpskih ratnika

Sa njima će nastupati vokalni solisti i harmonikaši, kao i orkestri pod upravom violiniste Bojana Pavlovića i Nikole Pekovića. Specijalna gošća je Snežana Đurišić , a njihove,odabrane komponovane pesme interpretiraće pevači – Danica Krstić, Aleksandar Tirnanić, Novak Stanković i Jovan Mihaljica.

Na koncertu će se predstaviti i mladi harmonikaši, budući izvođači narodne muzike – Novica Negovanović mlađi, Milan Malinović, Mihailo Ostojić i Filip Miladinović.

Deo programa biće posvećen i nedavno preminulim  istaknutim umetnicima poreklom iz Kraljeva Predragu Živkoviću Tozovcu i Novici Negovanoviću.

Elizabeta Torodrović, direktorka Kuluturnog centra „Ribnica“,ustanove koja je organizator koncerta  „Zlatne harmonike Kraljeva”, je,naglasivši svu organizacionu i produkcijsku zahtevnost ovakvog događaja ,zahvalila njegovim akterima na dosadašnjoj saradnji.

Grad Kraljevo koga je na ovom skupu predstavljao Miloš Milišić, pomoćnik Gradonačelnika za kulturu je,dobio priznaje od svih prisutnih umetnika  a Vlada Panović je,konstatovao da je ovo,po prvi put, dokle seže njegovo sećanje da  Kraljevo ,na ovaj način, staje iza svojih stvaralaca u narodnoj

To sve aktere , rekao je on, obavezuje da učine sve kako bi koncert „Zlatne harmonike Kraljeva”  zakazan za sredu, 8. septembra u 20 časova na Trgu srpskih ratnika bio prvi,početni korak  ne samo ka jednoj  tradicionalnoj  muzičko-turističkoj  manifestaciji po kojoj će se,ubuduće, prepoznavati Kraljevo nego i ka realizaciji mogo složenijih sadržaja kao što je to „Kuća kraljevačkih umetnika“,spomen obeležja znamenitim stvaraocima poreklom iz Kraljeva i niz drugih stvari.

Žičke duhovne svečanosti je izrodio romatičarski zanos u tradiciju!

Objavljeno: 13.08.2021. | autor: KV Novosti -on line

„Kada smo,pre trideset godina,u Književnom klubu u Kraljevu, započeli manifestciju koju smo tada nazvali „Dani Preobraženja“ nismo tačno ni sebi kao inicijatorima razjasnili kako bi ona,u budućnosti, trebalo da izgleda“,rekao je danas,Miloš Milišić pomoćnik Gradonačelnika Kraljeva za kulturne manifestacije i ,pre tri decenije, jedan od idejnih tvoraca manifestacije, na početku današnje konferencije za štampu kojom je najavljen početak ,ovogodišnjih, jubilarnih 30-tih Žičkih duhovnih svečanosti.

Milišći je obraćajući se predstavnicima medija rekao još i : „To je bilo vreme romantičarskog zanosa u tradiciju,buđenja uspavanog narodnog duha i zatomljene svesti o spostvu.Bili smo kao novorođenče koje još ne vidi,već samo razaznaje obris,ali oseća mirise majke.Naša roditeljka bila je Žiča,mesto nataloženog i dobro čuvanog prošlog i budućeg“.

Ovogodišnja 30-ta ,značajna nacionalna kulturna manifestacija počinje svečanim otvaranjem izložbe „Preobraženja – 30 godina Žičkog duhovnog sabora“ čiji su autori mr Ana Gvozdenović, urednik za esej i kritiku izdavačke delatnosti Narodne biblioteke „Stefan Prvovenčani“ Kraljevo i Mirjana Savić, muzejski savetnik Narodnog muzeja Kraljevo. Izložbu će otvoriti dr Dragan Hamović. Pored ove, otvara se i izložba „Naša sugrađanka kraljica Draga – Između slave i anateme“ Muzeja rudničko-takovskog kraja iz Gornjeg Milanovca, čiji su autori viši kustosi Ana Ranković i Aleksandar Marušić. Izložbu će otvoriti dr Ljubodrag P. Ristić. Narodni muzej Kraljevo ove godine organizuje i međunarodni naučni skup pod nazivom „Od novinskog izveštaja do objektivne istorije: Karanovac – Kraljevo u srpskim novinama 1835-1918.“ koji će trajati od 17-18. avgusta.

18 avgusta,uoči Preobraženja, u Dvorištu Adžića kuće, “, sedištu redakcije časopisa „Povelja“, biće organizovano posetsko veče na kome će  stihove kazivati Đorđe Nešić, Dragan Hamović, Nikola Vujčić,Nebojša Dugalić, Jana Križak, Verica Trikoš,Bojana Srećković i Rade Milićević.

Zlatopečatna„Žička hrisovulja“ biće, po tradiciji,svečano uručena,19. avgusta u trpezariji Manastira Žiča ovogodišnjem laureati pesniku Nikoli Vujčiću.

Na današnjoj konfernciji za štampu ,pored Miloša Milišića učestvovali su i zamenik  gradonačelnika Vukman Rakočević,direktor Narodne biblioteke „Stefan Prvovenčani“ Miša Milosavljević i direktor Narodnog muzeja Kraljevo Darko Gučanin.